Stoyka muddatidan oldin tugaydi

Biz o‘qiydigan har bir texnik topshiriq bo‘lajak infratuzilmani yadrolar, gigabaytlar va terabaytlarda tasvirlaydi. Ba’zan port soni va patch-kord uzunligigacha yetib boradi. Kilovattni esa hech qachon ko‘rmaganmiz.

Aslida esa sotib olingan uskuna xonaga sig‘adimi yoki yo‘qmi — buni aynan kilovattlar hal qiladi. Stoykadagi yunitlar kechroq tugaydi — odatda ancha kechroq. Birinchi bo‘lib elektr ta’minoti tugaydi, undan keyin darhol — zalning ajralgan issiqlikni chiqarish qobiliyati.

Boshlash uchun bitta ko‘rsatkichli voqea. Yangi ma’lumotlar markazini loyihalashtirishda xorijlik arxitektorlar stoykaga 3 kVt belgilashgan edi. Bu modellar uchun hisoblash talabi bozorni o‘zgartirishidan bir-ikki yil oldin bo‘lgan. Uch kilovatt — bu to‘rtta ma’lumotlar bazasi serveri yoki ikkita virtuallashtirish tuguni. Tezlatgichli bitta zamonaviy tugun bunday stoykaga umuman sig‘maydi, oddiy giperkonvergent klasterni esa beshta stoykaga taqsimlashga to‘g‘ri keladi. Shu bilan birga loyiha o‘z davrining me’yorlariga muvofiq tuzilgan bo‘lib, unda hech qanday xato yo‘q edi.

Keyingi qism — biz orqali o‘tgan loyihalarning raqamlariga asoslangan tahlil. Darhol aytib o‘tamiz: ularning barchasi bizning qo‘limiz bilan bajarilmagan. Ba’zilarini hisobdan joriy etishgacha o‘zimiz olib bordik, ba’zilarida esa faqat alohida bosqichlarda ishtirok etdik — konfiguratsiyani hisobladik, muammoni tahlil qildik, taklif tayyorladik, — qolgan ishlarni esa boshqa birov bajardi. Bu spetsifikatsiya va o‘lchovlarni haqiqiy bo‘lishdan to‘xtatmaydi, lekin biz o‘zganing ishini o‘zimizniki qilib ko‘rsatishni istamaymiz.

Iste’molni konfiguratsiya tarkibi bo‘yicha hisobladik: protsessorlarning e’lon qilingan quvvatini, xotira modullari va disklarning, tezlatgichlarning, tarmoq kartalarining, ventilyatorlar va platformaning iste’molini qo‘shdik, so‘ng quvvat bloklarining FIKga (foydali ish koeffitsientiga) bo‘ldik. Bu o‘lchov asbobi bilan o‘lchash emas, baholash, va u qayerda haqiqatdan farq qilishi mumkinligini alohida ta’kidlaymiz.

Bu suhbatning birinchi qismi: iste’mol nimalardan tashkil topadi, u protsessor va tezlatgichlarga qanday bog‘liq va stoyka bo‘ylab qanday taqsimlanadi. Ikkinchi qism — obyektlarda allaqachon o‘rnatilgan narsalar, issiqlik va o‘z shkafi bilan keladigan tayyor komplekslar haqida — keyingi sonda.

Buyurtmachilarni nomlamaymiz: Markaziy Osiyo, tarmoq sohasini ko‘rsatmaymiz, konfiguratsiyalar tarkibi umumlashtirilgan.

Omillar

Vatt nimalardan tashkil topadi

Stoykalarni hisoblashdan oldin, bitta serverning iste’moli umuman nimalardan yig‘ilishini ko‘rib chiqamiz. Omillar ko‘p emas, lekin ularning og‘irligi mashina turiga qarab butunlay boshqacha.

Ikkita 24 yadroli protsessorli ma’lumotlar bazasi serverida iste’molning deyarli barchasi protsessorlarga to‘g‘ri keladi: taxminan 700 vattning 60 foizi. Xotira, disklar va tarmoq birgalikda beshdan bir qismidan kamini tashkil qiladi. Bunday mashinani hisoblash oddiy: ikkita TDP raqami olinadi, ustiga uchdan bir qism qo‘shiladi va yetarlicha aniq javob olinadi.

172 yadroli giperkonvergent tugunda manzara boshqacha. Protsessorlar 39 foiz, disklar — 21 foiz, ventilyatorlar — 14 foiz, xotira — 13 foiz beradi. Bu yerda faqat protsessorlar bo‘yicha hisoblab bo‘lmaydi — xato bir yarim baravar bo‘ladi.

Sakkizta tezlatgichli tugunda esa protsessorlar bor-yo‘g‘i 5 foizni tashkil qiladi va deyarli rol o‘ynamaydi. U yerda 69 foizini tezlatgichlarning o‘zi, 9 foizini esa shassi orqali juda ko‘p havo haydashga majbur bo‘lgan ventilyatorlar tashkil qiladi.

Shundan birinchi amaliy qoida kelib chiqadi: hisoblash uslubi mashina turiga bog‘liq. Oddiy serverlar uchun protsessorlarni ustama bilan hisoblash yetarli, disklari ko‘p tugunlar uchun disklarni hisoblash kerak, tezlatgichli mashinalar uchun esa qolgan hammasini yaxlitlab yuborish mumkin.

Va hisob-kitoblarda ko‘pincha e’tibordan chetda qoladigan bir necha narsa.

Disklar deyarli dam olmaydi. Enterprise NVMe disk yuklama ostida hajmi va turiga qarab 12 dan 19 vattgacha oladi, chuqur bo‘sh turishda esa 4-8 vattgacha tushishi mumkin. Ammo giperkonvergent klasterda bo‘sh turish holatiga deyarli yetib borilmaydi: fon operatsiyalari, deduplikatsiya va replikatsiya disklarni doimiy ishlatib turadi. Shuning uchun quvvat byudjeti uchun yuqori chegarani olish oqilona — tugundagi yigirma to‘rtta disk taxminan 360 vatt beradi.

Ventilyatorlar bepul emas. Zich konfiguratsiyada ular umumiy iste’molning o‘ndan bir qismidan yettidan bir qismigacha beradi, va qizigan sari ularning ulushi ortadi: zalda qancha issiq bo‘lsa, server o‘zini sovutishga shuncha ko‘p sarflaydi. Bu — hisob-kitoblarda odatda hisobga olinmaydigan teskari aloqa.

Quvvat bloklari FIKka ega. Zamonaviylarida odatiy yuklamada u taxminan 94-96 foiz, lekin juda past va chegaraviy yuklamada pasayadi. Kirishdagi besh foizlik yo‘qotish — bu zal elektronika iste’mol qiladigan quvvatdan tashqari qo‘shimcha berishi kerak bo‘lgan miqdor.

Umumiy maqsadli serverlarda tarmoq kartalari sezilmaydi, tezlatgichli mashinalarda esa sezilarli qatorga aylanadi: bir necha 400 Gb kartalar va yordamchi protsessorlar tugunda protsessorlar bilan bir xil — yarim kilovatt beradi.

Protsessorlar

Avlodlar va samaradorlik

Endi bularning vaqt o‘tishi bilan qanday o‘zgarishi haqida — va bu yerda ikkita qarama-qarshi tendensiya bor.

Birinchisi: yadroga nisbatan protsessorlar tejamkorroq bo‘lib boradi. Bir avloddagi protsessorlarni oling va yadro boshiga vattni hisoblang — 96 yadrolisida 3,75 vatt, 86 yadrolisida 4,07, xuddi shu qatordagi 24 yadrolisida esa 10,62 chiqadi. Farq deyarli uch baravar, va bu intuitsiyaga zid: protsessor qanchalik zich bo‘lsa, uning har bir yadrosi shunchalik tejamli bo‘ladi.

Buni miqyosda tekshiramiz, chunki kompleks darajasida farq yanada ta’sirchan ko‘rinadi. 45 tugunli kompleks 86 yadroli protsessorlarda 7740 yadro beradi. Xuddi shu 7740 yadro 24 yadroli protsessorlarda 45 ta o‘rniga 162 ta tugun talab qilardi. Faqat protsessorlarning o‘zida bu 82 kVt-ga qarshi 31,5 kVt — farq 50 kVt-dan ortiq, bu xotira, disklar va ventilyatorlarni hisobga olmaganda, ularning soni ham uch baravar ko‘payardi. Qo‘shimcha ravishda 90 ta o‘rniga 162 ta yunit va kommutatorlarda ikki baravar ko‘p port.

Avlodlar almashinuvida ham xuddi shunday. Yangi avlod xuddi shu yadro sonida odatda bir xil yoki yaqin TDP’da ko‘proq unumdorlik beradi — chastota, kesh va xotira o‘tkazish qobiliyati hisobiga. Agar model qatordagi o‘rniga emas, yadro soniga qarab tanlansa, o‘sish deyarli bepulga tegadi.

Ikkinchi tendensiya teskari: server yaxlit holda ko‘proq iste’mol qila boshlaydi. Qatorlardagi yuqori modellar protsessor boshiga 250 vattdan 500 vattga o‘tdi. Xotira tezroq va ko‘proq bo‘ldi. Tugundagi disklar soni to‘rttadan yigirmataga yetdi. Natijada yangi avlod tuguni, hatto undagi protsessorlar yadro boshiga samaraliroq bo‘lsa ham, eskisidan ko‘proq iste’mol qiladi.

Bu ikki tendensiya bir-biriga zid emas, ular shunchaki turli savollarga javob beradi. «Bir birlik ish uchun necha vatt» — pasayadi. «Stoyka yunitiga necha vatt» — o‘sadi. Zal esa ikkinchi raqam bilan yashaydi.

Turkumning oldingi sonida jismoniy yadrolar bo‘yicha litsenziyalashda protsessorni qatordagi o‘rniga emas, yadrolar soniga qarab tanlash kerakligini yozgan edik. Bu yerga xuddi shu ayrilma nuqtaning ikkinchi tomoni qo‘shiladi: zichlik kilovatt va joyni tejaydi, chastota esa litsenziyalarni tejaydi. Qaysi biri qimmatroq turishi — sizda nima kamligiga bog‘liq.

Tezlatgichlar

Tezlatgichlar darajalari

Tezlatgichli mashinalar haqida alohida to‘xtalamiz, chunki shu toifa ichidagi farq boshqa barcha server turlari orasidagi farqdan kattaroq.

Eng past daraja — 2U korpusdagi oddiy ikki protsessorli server, unda 600 vattlik bitta professional karta bor. Bunday mashina taxminan 1140 vatt oladi, ya’ni kartasiz serverdan taxminan ikki baravar ko‘p, va u maxsus shartlarsiz istalgan stoykaga o‘rnatiladi. So‘nggi bir necha yilda mintaqamizda bunday konfiguratsiyalar bir necha o‘ndan ortiq bo‘lib qoldi — bu endi ekzotika emas, ozgina tezlashtirish kerak bo‘lgan vazifalar uchun ishchi variant.

Ikkinchi daraja — xuddi shu korpus, lekin ikkita karta bilan: taxminan 1640 vatt. Hali ham oddiy stoyka, ammo yunit boshiga allaqachon 820 vatt — giperkonvergent tugundan ko‘proq.

Keyin uzilish boshlanadi. 8U korpusdagi sakkizta tezlatgich — bu alohida mashina sinfi, va avlodlar bo‘yicha raqamlar quyidagicha. 2020-yil avlodi tezlatgichi chip boshiga 400 vatt olardi. Keyingi avlod — 700 vatt. Undan keyingisi — 1000 vatt. Hozirgisi — havo bilan sovutishda 1100 vatt va suyuqlik bilan sovutishda 1400 vatt.

Ya’ni besh yil ichida bitta tezlatgichning quvvati uch baravar o‘sdi, sakkiz tezlatgichli tugun esa havo bilan sovutish variantida taxminan 3,5 kVt-dan 8,6 kVt-ga yetdi. Xuddi shu avlodning suyuqlik bilan sovutish varianti protsessor va tarmoqqa qadar tugun boshiga 11 kVt-dan ortiq beradi, va u uchun to‘g‘ridan-to‘g‘ri suyuqlik bilan sovutish tanlov emas, majburiy shart: havo bilan bu yechilmaydi.

Aynan shu joyda to‘xtalib o‘tish kerak, chunki qo‘llanish chegarasi shu yerdan o‘tadi. Bitta yoki ikkita karta haqida gap ketar ekan, masala oddiy zalda hal qilinadi. Havo bilan sovutiladigan sakkizta tezlatgichni, agar zal quvvat ta’minoti va havo bo‘yicha imkon bersa, hali ham joylashtirish mumkin. Suyuqlik bilan sovutish esa mintaqada deyarli hech kimda yo‘q konturni va undan ham ko‘proq yetishmaydigan ekspluatatsiya tajribasini talab qiladi.

Keyingi avlod haqida qisqacha aytamiz: u e’lon qilingan, lekin ishlab chiqaruvchi tezlatgich va stoyka boshiga quvvat bo‘yicha ochiq ma’lumotlarni oshkor qilmaydi, sharhlarda yurgan raqamlarning esa asl manbasi yo‘q. Ular asosida reja tuzib bo‘lmaydi.

Besh yil ichida bitta tezlatgichning quvvati uch baravar o‘sdi, sakkiztadan iborat tugun esa uch yarim kilovattdan o‘n bir kilovattgacha yetdi.

Amaliy xulosa oddiy. Agar sizga «ozgina sun’iy intellekt kerak» degan vazifa bilan kelishsa, bu ko‘pincha birinchi yoki ikkinchi daraja bo‘lib, u mavjud zalda hal qilinadi. Agar model o‘qitish darajasidagi vazifa bilan kelishsa, suhbat tezlatgichlardan emas, balki zalda quvvat ta’minoti va sovutish bo‘yicha nima borligidan boshlanadi.

Joylashtirish

Stoyka yunitlar bilan tugamaydi

Endi joylashtirish arifmetikasi haqida, va bu yerda bizda haqiqiy holat bor.

Har birida ikkita 86 yadroli protsessor bo‘lgan 15 tugunli klaster: tugun boshiga 172 yadro, klasterda 2580 yadro. U 30 yunitni, ya’ni stoykaning to‘rtdan uchidan kamini egallaydi. Odatiy iste’molda bu 18,2 kVt, hisoblangan maksimalda esa 26,7 kVt.

Klasterni ikkita stoykaga taqsimlashga to‘g‘ri keldi.

Joy yetishmagani uchun emas. Joy ortig‘i bilan bor edi: taqsimlangandan keyin har bir stoykada 42 tadan 16 va 14 tasi band, yarmidan ko‘pi bo‘sh turibdi. Kilovatt yetishmadi. Buyurtmachi bitta stoykaga jismonan sig‘adigan uskunani joylashtirish uchun ikkita stoyka joyi uchun to‘lashga majbur bo‘ldi.

Bu, aytmoqchi, pasport ma’lumotlari bo‘lmaganda zaldagi haqiqiy quvvat ta’minotini bilib olishning bilvosita usuli. 15 ta tugun birga sig‘maganidan, chegara 18 kVt-dan past. 8 ta tugun zaxira bilan joylashganidan — taxminan 12-15 kVt atrofida. Bunday baho «stoykangizga necha kilovatt to‘g‘ri keladi» degan savolga odatda beriladigan javobdan aniqroq.

Va mana joylashtirish vazifasida umuman bo‘lmagan oqibat. Taqsimlangandan keyin har bir stoykada klasterning taxminan yarmi joylashadi. Demak, stoyka nosozligi — kirish, avtomat, kommutator — bir zumda tugunlarning yarmini chiqarib tashlaydi. Ko‘pchilik kvorum sxemalarida yarmi uchdan bir qismidan yomonroq: beshtadan tugunli uchta stoyka bittasining yo‘qolishiga bardosh beradi, yettitadan-sakkiztadan ikkita stoyka esa — alohida va oldindan hal qilinishi kerak bo‘lgan masala.

Vazifa «uskunani joylashtirish» deb yangrardi. Qaror esa quvvat ta’minoti bo‘yicha qabul qilindi. Shu bilan birga nosozlik domeni o‘zgardi, va xatoga chidamlilikni qayta hisoblashni hech kim rejalashtirmagan edi, chunki bu band kun tartibida umuman yo‘q edi.

Shundan biz endi barcha loyihalarga qo‘llayotgan qoidani chiqardik: stoykalarda joylashtirish sxemasini o‘rnatuvchilar bilan emas, platforma arxitekturasi bilan birga kelishish kerak. Aks holda elektr ta’minoti bo‘yicha cheklov ishonchlilik bo‘yicha qarorni sezdirmasdan qayta yozib qo‘yadi.

Taqsimot

Kilovattlar fazalar bo‘yicha keladi

Shu paytgacha biz «stoykaga 15 kVt» deb, xuddi bu bitta miqdorday yozib keldik. Aslida esa bunday miqdor yo‘q — har birining o‘z avtomati bo‘lgan uchta faza va ikkita mustaqil liniya bor. Va yuklama ular bo‘yicha qanday taqsimlanganiga qarab, tuzilma ishlaydimi yoki himoya ishga tushadimi hal bo‘ladi.

Arifmetikadan boshlaymiz, usiz davom etib bo‘lmaydi. Uch fazali kirish xuddi shu nominaldagi bir fazali kirishdan uch baravar ko‘p quvvat beradi: bittasi o‘rniga 230 voltli uchta faza. Bu yerda tez-tez uchraydigan 1,732 koeffitsienti xuddi shu formulaning 400 voltli chiziqli kuchlanish orqali yozilgan variantiga tegishli va bir fazali kirish bilan taqqoslash uchun yaroqsiz. Lekin avtomat korpusida yozilganning hammasini olish mumkin emas: uzoq muddatli yuklama uchun 80 foizlik qoida qabul qilingan, va quvvat taqsimlash uskunalari ishlab chiqaruvchilari buni pasport quvvatiga allaqachon kiritib qo‘yishgan. Shundan esda saqlashga arziydigan jadval kelib chiqadi.

Endi 15 tugunli klasterimizga qaytaylik. Odatiy iste’mol 18,2 kVt, maksimal — 26,7 kVt. 32 A uch fazali kirish 17,7 kVt ishchi quvvat beradi. Ya’ni klaster oddiy kunda ham kirish bo‘yicha o‘tmaydi, maksimal haqida gapirmasa ham bo‘ladi.

Boshqacha tekshiramiz, fazalar bo‘yicha. Ideal taqsimot — faza boshiga 5 tugundan, bu ishchi chegara 25,6 A bo‘lganda 6,05 kVt va 26,3 A demakdir. Bu holda ham, hatto benuqson balanslashda ham o‘tmaydi. Agar beparvolik bilan 6-5-4 qilib taqsimlansa, birinchi fazada 31,6 A bo‘ladi — bu endi «tor» emas, ishga tushgan avtomat.

Taqsimlangan variant boshqacha ko‘rinadi. Sakkizta tugun maksimalda 14,2 kVt va faza boshiga taxminan 20,6 A beradi, yettita tugun — 12,5 kVt va 18,1 A. Ikkalasi ham normal zaxira bilan 32 A kirishga sig‘adi. «Kilovatt yetishmadi» degan yechimdek ko‘ringan narsa yaqindan qaralganda «kirish nominali yetishmadi» degan yechim bo‘lib chiqadi, va bu ikki xil narsa: zalga ta’minot kattaroq bo‘lishi mumkin edi, bu quvvatni stoyka bo‘ylab taqsimlaydigan narsaga tirilib qolishdi.

Keyingisi — quvvat hisob-kitoblarida biz eng ko‘p ko‘radigan uchta xato.

Birinchisi: quvvat bloklarining yorliqlari bo‘yicha hisoblash. Sakkiz tezlatgichli tugunda har biri 3200 vattlik sakkizta blok bor, jami o‘rnatilgan quvvat 25,6 kVt, haqiqiy maksimal esa taxminan 12 600 vatt. Energetiklarga so‘rovnomaga pasport yig‘indisini kiritgan buyurtmachi yoki rad javobini oladi, yoki o‘ziga kerakligidan ikki baravar ko‘p ta’minlangan quvvat uchun to‘laydi. Bloklar zaxira va rezervlash uchun ortiqcha bilan o‘rnatiladi, ularning yig‘indisi iste’mol emas.

Ikkinchisi, teskarisi va xavfliroq: yuklamani liniyalar orasida bo‘lish. Ikkita mustaqil kirishli sxema bo‘yicha rezervlash har bir liniya yarmini emas, to‘liq yuklamani ko‘tarishi shart ekanini anglatadi. Har bir kirishga o‘z ulushi to‘g‘ri keladi deb hisoblovchi kishi bu xato haqida bir kirishning birinchi rejali o‘chirilishida — hammasi ikkinchisiga o‘tganda bilib oladi. Rezervlash liniyaga bo‘lgan talabni kamaytirmaydi, ikki baravar oshiradi: to‘qqiztadan ikkita emas, 18 kVt-dan ikkita liniya.

Uchinchisi: neytral va balanslashni unutish. Server quvvat bloklari — nochiziqli yuklama, va fazalar og‘ganda neytralda kompensatsiya qilinmaydigan tok oqadi. Shundan neytralni faza o‘tkazgichlariga nisbatan zaxira bilan loyihalash va bir tekislikni kuzatib borish talabi kelib chiqadi. Amalda bu serverlarni rozetkalarga ulash tartibi o‘rnatuvchining sinchkovlik masalasi emasligini anglatadi. Vertikal rozetka blokida guruhlar fazalar bo‘yicha taqsimlangan, va agar sakkizta tugun ketma-ket qo‘shni rozetkalarga ulansa, ular bitta fazada qolib ketishi mumkin. Undagi tok hisoblangandan uch baravar oshadi.

Shundan o‘rnatuvchilardan talab qilib, hujjat bilan mustahkamlashga arziydigan amaliyot kelib chiqadi: qaysi tugun qaysi rozetkaga va qaysi fazaga tushishini ko‘rsatuvchi ulanish sxemasi, har bir liniyaning har bir fazasi bo‘yicha tok hisobi bilan — alohida normal rejimda va alohida bir liniya yo‘qolganda. Fazalar bo‘yicha tokni o‘lchaydigan rozetka bloklari oddiylaridan qimmatroq turadi, va bu farq himoya nima uchun ishga tushganini tushunish kerak bo‘lgan birinchi holatdayoq o‘zini oqlaydi.

Va oxirgisi, uzluksiz quvvat manbalari haqida. Ularning quvvati kilovatt-amperda ko‘rsatiladi, kilovattda emas, va eski modellarda quvvat koeffitsienti 0,8ni tashkil qiladi. Bunday holda 20 kVA manba 20 emas, 16 kVt beradi. Zamonaviy modellarda koeffitsient birga yaqin, lekin buni nom bo‘yicha emas, aniq model bo‘yicha tekshirish kerak. Bu yerdagi xato eng noqulay paytda — batareyaga o‘tishda aniqlanadi.

Hisob tuzilishi

Yoqilganlik fakti uchun nima to‘lanadi

Keyingisi — kompleksning o‘zi, va u tejashga yondashuvni o‘zgartiradigan narsani ko‘rsatadi.

Uchta obyektda 45 tugun, 7740 yadro, taxminan 90 TB xotira. Uchalasi ham ishlaydi, lekin yuklama notekis taqsimlangan: asosiy obyekt ishning taxminan 65 foizini ko‘taradi, qolgan ikkitasi har biri 17-18 foizdan — u yerda yordamchi xizmatlar va asosiy konturni qabul qilishga tayyorlik joylashgan.

Iste’mol bo‘yicha bu asosiy obyektda 17,8 kVt va qolgan ikkitasida 12,0 kVtdan. Jami 41,8 kVt.

Endi shu 41,8 kVt-ni ikki qismga ajratamiz. Bo‘sh turgan tugun — o‘chirilgan tugun emas: xotira, yigirmata disk, tarmoq kartalari, ventilyatorlar va platforma protsessor hisoblayaptimi yo‘qmi — bunga qaramay iste’mol qilishda davom etadi. Bizning bahoimizcha, bunday tugun yuklama ostidagi 1210 vattga qarshi taxminan 660 vatt oladi.

Shundan: 29,7 kVt uskuna shunchaki yoqilganligiga to‘g‘ri keladi, va faqat 12,1 kVt haqiqiy ishga bog‘liq. Elektr hisobining yetmish bir foizi yoqilganlik fakti uchun to‘lanadi.

Bu odatdagi optimallashtirish mantiqini buzadi. Yuklamani konsolidatsiya qilish, utilizatsiyani oshirish, virtual mashinalar zichligi uchun kurash — bularning barchasi qolgan 29 foiz ichida ishlaydi. Asosiy qismni harakatga keltiruvchi richaglar boshqa joyda va bir marta bosiladi: necha tugunni yoqdingiz va bitta yadro necha vattga tushadi. Sotib olingandan keyin hisobning bu qismini hech qanday tarzda optimallashtirib bo‘lmaydi.

Elektr hisobining yetmish bir foizi hisoblashlar uchun emas, yoqilganlik fakti uchun to‘lanadi.

Xuddi shu hisobdan zaxira haqida kutilmagan yoqimli xulosa kelib chiqadi. Agar zaxira obyektlari hech narsa qilmasa, kompleks taxminan 38,2 kVt iste’mol qilardi. Ishlayotgan zaxira 41,8 kVt-ga tushadi — hisobga qo‘shimcha 9 foiz. Foydali ish esa shu bilan birga taxminan yarim baravar ko‘proq bajariladi, chunki yordamchi xizmatlar baribir to‘langan, ta’minlangan va sovutilayotgan temir-tersakda hisoblanadi.

Ya’ni to‘g‘ri ta’rif «zaxira bekor turibdi va bu isrofgarchilik» emas, balki «zaxira ishlashi kerak, chunki uning hisobining asosiy qismini siz baribir to‘laysiz». Yagona shart — zaxira obyektlaridagi vazifalarni almashish paytida siljitishga achinmaslik kerak. Bu elektr emas, reglament masalasi.

Quvvat ta’minotini loyihalashda, ta’kidlaymiz, baribir maksimal olinadi. Har bir obyekt to‘liq konturni qabul qilishga majbur, bu esa odatiy kundagi 12 kVt-ga qarshi taxminan 27 kVt. Zal chidashi kerak bo‘lgan narsa bilan kundalik ko‘taradigan narsa o‘rtasidagi farq ikki baravardan ortiq, va ikkala raqam ham kerak: birinchisi muhandislik uchun, ikkinchisi hisob uchun.

Nazorat ro‘yxati

Sotib olishdan oldin nimani tekshirish kerak

1. Stoykaga bino loyihasi bo‘yicha emas, aslida qanday elektr ta’minoti mavjud. Agar raqam bo‘lmasa — allaqachon o‘rnatilgan va ishlayotgan narsa bo‘yicha hisoblash kerak.
2. Sotib olinayotgan to‘plam odatiy ishda necha kilovatt beradi va hisoblangan maksimalda qancha. Bu ikki xil raqam, va ikkalasi ham kerak.
3. Quvvat rezervlashi qanday tashkil etilgan: ikkita liniyali sxemada har biri yarmini emas, to‘liq yuklamani ko‘tarishi kerak.
4. Kirish avtomatlarining nominali qancha va 80 foizlik qoidani hisobga olganda bu qancha beradi. Zal quvvati va stoykaga kirish nominali — turli cheklovlar.
5. Har bir liniyaning har bir fazasidagi tok hisobi bilan fazalar bo‘yicha ulanish sxemasi bormi — normal rejimda va bitta kirish yo‘qolganda.
6. Uzluksiz quvvat manbaining quvvati qanday birliklarda ko‘rsatilgan va uning quvvat koeffitsienti qancha.
7. Yunitlar bo‘yicha emas, quvvat bo‘yicha necha stoyka kerak bo‘ladi va bu platformaning nosozlik domenlariga qanday ta’sir qiladi.
8. Tanlangan protsessorda yadro boshiga necha vatt to‘g‘ri keladi va bu platformaning litsenziya metrikasiga qanday mos keladi.

Xulosa

Yakun o‘rniga

Infratuzilma yadrolar va terabaytlarda sotib olinadi, ammo kilovattlarda joylashtiriladi. Bu ikki miqdor turli hujjatlarda yashab, turli odamlar tomonidan muhokama qilinar ekan, ular orasidagi tafovut o‘rnatish bosqichida — uskuna allaqachon kelib tushgan eng noqulay paytda aniqlanaveradi.

Yaxshi xabar shundaki, buni oldindan va maxsus bilimlarsiz hisoblash mumkin. Konfiguratsiya tarkibi sotib olishdan oldin ma’lum, komponentlar quvvati e’lon qilingan, arifmetika oddiy. Yomon xabar — sotib olingandan keyin deyarli hech narsani o‘zgartirib bo‘lmaydi: elektr hisobining asosiy qismi necha tugun yoqqaningizga bog‘liq, bu qaror esa bir marta qabul qilinadi.

Agar stolingizda spetsifikatsiya va u mavjud zalga sig‘adimi degan savol bo‘lsa — birga hisoblaymiz. Stoykalar, liniyalar va fazalar bo‘yicha taqsimlab chiqamiz, va darhol quvvat ta’minotiga, kirish nominaliga yoki hozircha hech nimaga tirilib qolganingiz ko‘rinadi.